Anonim şirket nedir?

Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından yalnız kendi malvarlığıyla sorumlu bulunan ticaret şirketidir. Pay sahipleri, yalnız taahhüt ettikleri sermaye paylarını ödemekle yükümlüdür ve şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu tutulmaz. Büyük ölçekli işletmeler, halka açık şirketler ve bankalar bu türde kurulur.

Dayanak

Anonim şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Halka açık anonim şirketler ayrıca 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na tabidir.

Temel özellikleri

• Tek pay sahibiyle kurulabilir.
• Esas sermaye sistemi veya kayıtlı sermaye sistemi benimsenebilir.
• Asgari sermaye tutarı mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değiştirilebilir; güncel tutar kuruluş öncesinde kontrol edilmelidir.
• Şirket, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
• Paylar, pay senedine bağlanabilir ve limited şirkete göre daha kolay devredilir.

Organları

• Genel kurul: Pay sahiplerinden oluşur; esas sözleşme değişikliği, yönetim kurulu üyelerinin seçimi, finansal tabloların onayı ve kârın kullanımı gibi devredilemez yetkileri vardır.
• Yönetim kurulu: Şirketi yönetir ve temsil eder; bir veya daha fazla üyeden oluşabilir.
• Denetçi: Bağımsız denetime tabi şirketlerde genel kurulca seçilir.

Sorumluluk

Şirket alacaklıları, kural olarak yalnız şirketin malvarlığına başvurabilir. Yönetim kurulu üyeleri ise kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederlerse şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur. Vergi ve diğer kamu alacakları bakımından şirketi temsil eden yönetim kurulu üyelerinin kanuni temsilci olarak sorumluluğu ayrıca doğabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Kuruluşta sermaye yapısını, pay devri kısıtlamalarını ve yönetim kurulunun yapısını esas sözleşmede iyi düşünerek belirleyin.
• Belirli büyüklüğü aşan anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu olabileceğini unutmayın.
• Genel kurul toplantılarını ve kararlarını usulüne uygun biçimde yapın ve tescil ettirin.

İlgili kavramlar

• Limited şirket
• Kâr payı
• Sermaye taahhüdü
• Ticaret sicili
• Tacir

Kaynaklar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 329 vd.
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 553 (yöneticilerin hukuki sorumluluğu)
3. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
4. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, m. 35