Mal veya hizmet tedarikine dayalı ticari ilişkilerde faizin başlangıcı, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve fatura sürecine göre belirlenir. TTK m. 1530 uyarınca, faturada veya sözleşmede kesin bir vade tarihi kararlaştırılmışsa borçlu bu sürenin dolmasıyla ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer. Şayet sözleşmede açık bir ödeme süresi yer almıyorsa, faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçluya tebliğ edildiği tarihi izleyen otuz günlük sürenin dolmasıyla temerrüt gerçekleşir ve faiz işlemeye başlar. Bu koşulların bulunmadığı genel hallerde ise TBK m. 117 gereğince borçlunun temerrüde düşürülmesi için noter kanalıyla veya usulüne uygun bir ihtarname gönderilmesi gerekir; ihtarname çekilmemişse faiz ancak icra takibi veya dava tarihinden itibaren başlatılabilir.
Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış olsa dahi, tarafların tacir olduğu ticari uyuşmazlıklarda 3095 s. Kanun m. 2 uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının belirlediği ticari temerrüt (avans) faizi oranları talep edilebilir.
Konuyla ilgili emsal bir kararda da benzer husus vurgulanmıştır. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/1945, K. 2024/2107, T. 23.10.2024 tarihli kararında, davalının kendisine tebliğ edilen ihtar sonrasında verilen sürenin bitimiyle temerrüde düştüğünü, tarafların tacir olması sebebiyle asıl alacağa ticari avans faizi işletilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir.
İcra dairesi aracılığıyla ilamsız icra takibi başlatmadan önce hazırlamanız gereken temel belgeler ve atılacak adımlar şunlardır:
- Alacağa dayanak teşkil eden faturalar ve faturanın borçluya tebliğ edildiğini gösteren e-posta, KEP veya posta gönderi kayıtları,
- Varsa taraflar arasında imzalanmış yazılı sözleşme, sipariş formu, mutabakat mektupları veya cari hesap dökümleri,
- Malların teslim edildiğini veya hizmetin verildiğini kanıtlayan, teslim alanın imzası bulunan sevk irsaliyeleri veya kabul tutanakları,
- Önceden ihtarname gönderilmişse tebliğ şerhli ihtarname nüshası.
İcra takip talebinde borcun asıl tutarı, işlemiş faiz tutarı ve faizin başlangıç tarihi net bir şekilde belirtilmeli; takip tarihinden itibaren ise asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi işletilmesi talep edilmelidir. Alacağın ispatı ve faizin başlangıç tarihi somut olayın belgelerine ve teslim kanıtlarına göre değişiklik gösterebilir. Hak kaybı yaşamamak adına sürecin uzman bir avukatla yürütülmesi faydalı olacaktır.