Hukuki dayanak: Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 116. maddesine göre şüphelinin üstü ve eşyası, delil elde edilebileceği konusunda makul şüphe varsa aranabilir. 123. madde, ispat aracı olarak yararlı görülen ya da müsadere konusu olabilecek eşyanın muhafaza altına alınmasını, rızayla teslim edilmezse el konulmasını düzenler. 127. maddeye göre el koyma kural olarak hâkim kararıyla yapılır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının, savcıya ulaşılamazsa kolluk amirinin yazılı emriyle yapılabilir, ancak hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmalıdır ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar. Aynı maddenin dördüncü fıkrası, eşyasına el konulan kişinin her zaman hâkimden karar verilmesini isteyebileceğini belirtir. 131. madde ise soruşturma bakımından muhafazasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşyanın savcı, hâkim veya mahkeme kararıyla iade edileceğini, ret kararına itiraz edilebileceğini düzenler. Boş kovan, Türk Ceza Kanunu'nun 54. maddesindeki müsadere şartlarını taşımaz.
Ne yapmalısınız:
- Karakoldan arama ve el koyma tutanağı ile adli emanet makbuzunun bir örneğini isteyin; tutanak düzenlenmemişse bunu dilekçenizde belirtin.
- Soruşturma numarasını öğrenip Cumhuriyet savcılığına dilekçe vererek kovanın CMK 131 uyarınca iadesini talep edin.
- Talep reddedilir ya da cevap verilmezse sulh ceza hâkimliğine itiraz edin; hâkim onayı hiç alınmamışsa el koymanın kalktığını da ileri sürün.
Eşyanın manevi değerini dilekçede açıklamanız zarar vermez; ancak asıl dayanağınız, kovanın suç unsuru olmaması ve delil olarak gerekli olmamasıdır. Soruşturma dosyasında şüpheli sıfatınız sürüyorsa iade talebini avukat aracılığıyla yapmanız daha güvenli olur.
İcra, ceza, kira, aile, ticaret ve bilişim hukuku alanlarında soru-cevap içerikleri hazırlayan doğrulanmış hukukçu profilidir.