Ziynet eşyası nedir?

Ziynet eşyası, düğün, nişan veya evlilik sırasında eşlere takılan altın, bilezik, kolye, küpe, çeyrek ve yarım altın gibi değerli takılardır. Boşanma sürecinde en sık uyuşmazlık konusu olan mallardandır. Kadın, kendisine ait olup iade edilmeyen ziynetlerin aynen iadesini, bu mümkün değilse bedelini dava edebilir.

Dayanak

Ziynet eşyası için Türk Medeni Kanunu'nda özel bir madde yoktur. Edinilmiş mallara katılma rejiminde, karşılıksız kazanma yoluyla edinilen mallar kişisel mal sayılır. Yargıtay uygulamasında düğünde takılan kadına özgü ziynet eşyalarının, kime takılmış olursa olsun, aksine bir örf ve âdet ya da anlaşma ispatlanmadıkça kadına bağışlanmış sayıldığı ve kadının kişisel malı olduğu kabul edilmektedir.

Yargıtay uygulamasında ispat

• Takılan ziynetlerin cinsi ve miktarı düğün fotoğrafları, video kayıtları ve tanıklarla ispatlanır.
• Hayatın olağan akışına göre ziynetler kadının üzerinde veya kolayca ulaşabileceği bir yerde bulunur. Bu nedenle kadın, ziynetlerin eşi tarafından alındığını veya evden ayrılırken yanına almasının engellendiğini ispat etmelidir.
• Ziynetler eşe rızayla verilmişse (örneğin ev veya araç alımı için), bunların geri verilmemek üzere verildiğini ispat yükü ziynetleri alan eşe düşer.

Nasıl başvurulur?

Ziynet alacağı talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi ayrı bir dava olarak da aile mahkemesinde açılabilir. Dilekçede ziynetlerin cinsi, adedi ve mümkünse gramı ayrı ayrı gösterilmeli; aynen iade mümkün değilse bedelinin ödenmesi talep edilmelidir.

Uygulamada dikkat edilecekler

Kadına ait olduğu kabul edilen ziynetler kişisel mal olduğundan katılma alacağı hesabına girmez; bu nedenle ayrıca talep edilmelidir. Ziynetlerin bozdurulduğunu veya satıldığını gösteren kuyumcu kayıtları, banka hareketleri ve yazışmalar delil olarak önemlidir. Takılar evden ayrılırken yanınıza alınmışsa, bu durum ziynet talebinin reddine yol açabilir; bu yüzden olayları doğru ve tutarlı anlatmanız gerekir.

İlgili kavramlar

• Edinilmiş mallara katılma rejimi
• Katılma alacağı
• Çekişmeli boşanma

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 220, 222