Yapı malikinin sorumluluğu nedir?

Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina veya başka bir yapı eserinin yapımındaki bozukluk ya da bakımındaki eksiklik nedeniyle üçüncü kişilere verilen zararlardan, o yapının malikinin sorumlu tutulmasıdır. Balkonun çökmesi, çatıdan kiremit veya buz düşmesi, bakımsız bir merdivenden düşülmesi ya da çöken bir istinat duvarının zarar vermesi tipik örneklerdir.

Dayanak

Yapı malikinin sorumluluğu, Türk Borçlar Kanunu’nda kusursuz sorumluluk hâllerinden biri olarak düzenlenmiştir.

Şartları

• Yapı eseri: Toprağa bağlı, insan eliyle yapılmış kalıcı yapılar; bina, köprü, duvar, yol, merdiven, asansör gibi.
• Yapım bozukluğu veya bakım eksikliği: Yapının planlama veya inşa hatası taşıması ya da gereği gibi bakımının yapılmaması.
• Zarar ve illiyet bağı: Zararın bu bozukluk veya eksiklikten kaynaklanması.

Kim sorumludur?

Sorumlu kişi yapının malikidir ve zarar görenin malikin kusurunu ispat etmesi gerekmez. Malik, yapıyı başkasının (örneğin müteahhidin) yapmış olması veya bakımını kiracıya bırakmış olması gerekçesiyle zarar görene karşı sorumluluktan kurtulamaz; ancak ödediği tazminat için bu kişilere rücu edebilir. Kat mülkiyetine tabi binalarda ortak yerlerden kaynaklanan zararlar bakımından kat maliklerinin sorumluluğu gündeme gelir.

Sorumluluktan kurtulma

Bu sorumlulukta özen gösterildiğini ispat etmek malik için yeterli değildir. Malik ancak illiyet bağının kesildiğini, yani zararın mücbir sebepten, zarar görenin ağır kusurundan veya üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek kurtulabilir. Zarar görenin daha hafif kusuru ise tazminattan indirim sebebi olabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Başkasına ait bir yapıdan zarar görme tehlikesi altındaysanız, malikten tehlikeyi gidermek için gerekli önlemleri almasını isteyebilirsiniz.
• Kamuya ait yol, kaldırım gibi yapılardan kaynaklanan zararlarda dava kural olarak ilgili idareye karşı idari yargıda açılır.
• Zarardan sonra yapının durumunu fotoğraflayın; gerekiyorsa mahkemeden delil tespiti isteyin.

İlgili kavramlar

• Kusursuz sorumluluk
• Haksız fiil
• Delil tespiti
• Rücu

Kaynaklar

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 69
2. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu