Sükna hakkı nedir?

Sükna hakkı (oturma hakkı), hak sahibine bir binada veya binanın bir bölümünde oturma yetkisi veren irtifak hakkıdır. Kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez. Uygulamada çoğunlukla taşınmazını çocuklarına devreden ebeveynlerin, ömür boyu evde oturmaya devam edebilmek için kendi lehlerine kurdurdukları bir haktır.

Kapsamı

• Hak sahibi, aksi kararlaştırılmadıkça aile bireylerini ve ev hizmetlerinde çalışan kişileri yanında barındırabilir.
• Oturma hakkı binanın yalnızca bir bölümüne özgülenmişse hak sahibi, ortak kullanıma ayrılan yerlerden de yararlanabilir.
• Hak sahibi binayı kiraya veremez veya kullanımını başkasına bırakamaz; bu yönüyle intifa hakkından daha dar kapsamlıdır.
• Oturma hakkı binanın veya bir bölümünün tamamından yararlanma yetkisi veriyorsa olağan bakım ve onarım giderleri hak sahibine aittir; hak sahibi binayı malikle birlikte kullanıyorsa bu giderler malike aittir.

Kurulması ve sona ermesi

Sükna hakkı, tapu müdürlüğünde yapılan resmî senet ve tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Hak sahibinin ölümüyle veya kararlaştırılan sürenin dolmasıyla sona erer; bundan sonra tapudaki kayıt terkin edilir.

İntifa hakkından farkı

İntifa hakkı sahibi malı kiraya verip gelirini edinebilir ve kural olarak kullanımı başkasına bırakabilir. Sükna hakkı sahibi ise yalnızca binada bizzat oturma yetkisine sahiptir; hakkın ekonomik değerini kira yoluyla değerlendiremez. Bu nedenle ebeveynler, gelir elde etme imkânını da korumak istiyorsa intifa hakkını tercih edebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Sükna hakkı tapuya tescil edildiğinden, taşınmaz sonradan başkasına devredilse bile yeni malike karşı ileri sürülebilir.
• Taşınmaz üzerinde sükna hakkı bulunması, satış ve kredi işlemlerinde taşınmazın değerini etkileyebilir.
• Hakkın süresini ve kapsamını (binanın tamamı mı, bir bölümü mü) resmî senette açıkça belirtmeniz önerilir.

İlgili kavramlar

• İntifa hakkı
• Tapu şerhi
• Geçit hakkı
• Kat mülkiyeti

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 823-825