Kayyım, belirli bir işin görülmesi veya belirli bir malvarlığının yönetilmesi için vesayet makamınca atanan kişidir. Vasiden farklı olarak kayyım, kişinin genel temsilcisi değildir; görevi atama kararında belirtilen iş veya yönetimle sınırlıdır.
Dayanak
Kayyımlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 426 ile 428. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bunun dışında çeşitli özel kanunlar da belirli durumlarda (ör. tereke yönetimi, şirket yönetimi) kayyım atanmasını öngörür.
Türleri
Temsil kayyımlığı: Vesayet makamı, ilgilinin istemi üzerine veya kendiliğinden şu durumlarda kayyım atar:
- Ergin bir kişi hastalık, başka bir yerde bulunma veya benzeri sebeplerle acele bir işi bizzat göremiyor ve bir temsilci de atayamıyorsa,
- Yasal temsilcinin (veli veya vasi) menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa,
- Yasal temsilcinin bir engeli varsa.
Yönetim kayyımlığı: Yönetimsiz kalan bir malvarlığı için atanır. Örneğin uzun süredir nerede olduğu bilinmeyen bir kişinin mallarının, ana rahmindeki çocuğun korunması gereken haklarının veya gerekli organlarından yoksun kalan bir tüzel kişinin yönetimi için kayyım atanabilir.
Sonuçları
Kayyım atanması, temsil edilen kişinin fiil ehliyetini kaldırmaz; kişi kısıtlı hâle gelmez. Kayyım yalnızca kendisine verilen iş veya yönetim alanında yetkilidir, vesayet makamının gözetimi altında çalışır ve yaptığı işler hakkında hesap verir. Görevi tamamlanınca veya atama sebebi ortadan kalkınca kayyımlık sona erer.
Nasıl başvurulur?
Kayyım atanması için kural olarak ilgilinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine (vesayet makamı) dilekçeyle başvurulur. Dilekçede kayyım atanmasını gerektiren durum ve kayyımın hangi iş için yetkilendirilmesi istendiği açıkça belirtilmelidir.
Uygulamada dikkat edilecekler
Uygulamada en sık karşılaşılan örnek menfaat çatışmasıdır: Örneğin anne ile küçük çocuğun birlikte mirasçı olduğu bir paylaşımda, çocuğun haklarını korumak için ayrıca kayyım atanması gerekebilir. Kayyım atanmadan yapılan bu tür işlemler, küçük bakımından geçerlilik sorunu doğurabilir.
İlgili kavramlar
- Vesayet
- Yasal danışman
- Gaiplik
- Menfaat çatışması
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 426–428
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 396 vd.
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.