İntifa hakkı, bir mal, hak veya malvarlığı üzerinde hak sahibine o maldan tam olarak yararlanma, yani onu kullanma ve ürünlerini edinme yetkisi veren bir irtifak hakkıdır. Mülkiyet malikte kalır (çıplak mülkiyet); kullanma ve gelir elde etme yetkisi ise intifa hakkı sahibine geçer. Uygulamada özellikle ebeveynlerin taşınmazlarını çocuklarına devrederken kendileri için intifa hakkı kurdurması yaygındır.
Kurulması
Taşınmazlar üzerindeki intifa hakkı tapu kütüğüne tescil ile kurulur; işlem tapu müdürlüğünde resmî senetle yapılır. Kanundan doğan intifa hakları da vardır; örneğin mal rejiminin tasfiyesinde veya mirasın paylaşılmasında sağ kalan eş, belirli şartlarla aile konutu üzerinde intifa veya oturma hakkı tanınmasını isteyebilir.
Hak sahibinin yetki ve yükümlülükleri
- Malı kullanabilir, kiraya verebilir ve doğal ve hukuki ürünlerini (ör. kira gelirlerini) edinir.
- İntifa hakkının kendisi devredilemez ve mirasçılara geçmez; ancak kanunda aksi öngörülmedikçe hak sahibi hakkın kullanılmasını başkasına bırakabilir.
- Malı özgülendiği amaca uygun ve özenle kullanmak, olağan bakım ve onarım giderlerini karşılamakla yükümlüdür.
- Malın özünü değiştiremez ve mal üzerinde tasarrufta bulunamaz.
Sona ermesi
İntifa hakkı, hak sahibinin ölümüyle (tüzel kişilerde tüzel kişiliğin sona ermesiyle), varsa kararlaştırılan sürenin dolmasıyla, hak sahibinin hakkından vazgeçmesiyle veya malın tamamen yok olmasıyla sona erer. Taşınmazlarda hak sona erdikten sonra tapu kaydı terkin edilir ve malik tam yararlanma yetkisini yeniden kazanır.
Uygulamada dikkat edilecekler
- İntifa hakkıyla yükümlü taşınmaz satılabilir; ancak alıcı, tapuya tescilli intifa hakkına katlanmak zorundadır.
- Çıplak mülkiyet ile intifa hakkının ayrılması, vergi ve miras planlaması bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili kavramlar
- Sükna hakkı
- Geçit hakkı
- Tapu şerhi
- İpotek
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 794 vd.
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.