Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması nedir?

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, başkasına ait bir banka veya kredi kartının, kart sahibinin rızası olmadan kullanılarak ya da kullandırılarak yarar sağlanması ile sahte kart üretilmesi, satılması ve kullanılması fiillerini kapsayan suçtur. Kayıp veya çalıntı kartla alışveriş yapılması, para çekilmesi ve kart kopyalama bu suçun tipik örnekleridir.

Dayanak

Suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) bilişim alanında suçlar bölümünde düzenlenmiştir. Kart hamili ile banka arasındaki ilişki ve sorumluluk ise 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’na tabidir.

Türleri

• Başkasına ait kartı kullanma: Başkasına ait kartı her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elde tutan kişinin, kart sahibinin rızası olmadan kartı kullanarak kendisine veya başkasına yarar sağlaması. Cezası üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
• Sahte kart üretme ve ticareti: Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte kart üretmek, satmak, devretmek, satın almak veya kabul etmek.
• Sahte kartla yarar sağlama: Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan kartı kullanarak yarar sağlamak.

Sahte kartlara ilişkin hâller için kanunda daha ağır cezalar öngörülmüştür.

Şahsi cezasızlık ve etkin pişmanlık

Başkasına ait kartı kullanma suçu; hakkında ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy veya altsoy ya da bu derecedeki kayın hısımları, evlat edinen veya evlatlık ya da aynı konutta birlikte yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenirse, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Fail, mağdurun zararını kanunda belirtilen aşamalarda gidererek etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Kartınız kaybolur veya çalınırsa ya da tanımadığınız bir işlem görürseniz bankanızı derhâl arayarak kartı kullanıma kapatın. Bildirimden sonraki kullanımlardan kural olarak sorumlu tutulmazsınız; bildirimden kısa süre önceki kullanımlara ilişkin sorumluluğunuz ise kanunla sınırlandırılmıştır.
• Banka kayıtlarını, hesap dökümünü ve bildirim tarihini belgeleyin; Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunun.
• Kart bilgilerinizin internette ele geçirilerek kullanılması durumunda, olayın özelliğine göre bu suç veya bilişim yoluyla dolandırıcılık gündeme gelebilir.

İlgili kavramlar

• Bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık
• Bilişim sistemine girme suçu
• Etkin pişmanlık
• Dijital delil ve imaj alma

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 245
2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 168 (etkin pişmanlık)
3. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu