Artmirasçı atanması, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla atadığı ilk mirasçıyı (önmirasçı), mirası belirli bir anda bir başka kişiye (artmirasçı) devretmekle yükümlü kılmasıdır. Böylece miras, mirasbırakanın belirlediği sırayla iki kişiye art arda geçer. Kanunda kelime “artmirasçı” şeklinde bitişik yazılır.
Dayanak
Artmirasçı atanması Türk Medeni Kanunu'nun 521 ila 525. maddelerinde, henüz var olmayan kişilerin artmirasçı atanması 583. maddesinde düzenlenmiştir.
Unsurları
- Atama vasiyetname veya miras sözleşmesiyle yapılır.
- Yalnızca bir kademe mümkündür: Mirası devretme yükümlülüğü artmirasçıya yüklenemez.
- Aynı kurallar belirli mal bırakmada da uygulanır.
- Mirasın açıldığı anda henüz var olmayan bir kişi de artmirasçı olarak atanabilir. Bu durumda önmirasçı atanmamışsa yasal mirasçı önmirasçı sayılır.
Mirasın artmirasçıya geçişi
Tasarrufta geçiş anı belirtilmemişse miras, önmirasçının ölümüyle artmirasçıya geçer. Geçiş anı belirtilmiş ve önmirasçı öldüğünde bu an henüz gelmemişse miras, güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilir. Artmirasçı, belirlenen geçiş anında sağ olmalıdır; daha önce ölmüşse tasarrufta aksi öngörülmedikçe miras önmirasçıya kalır. Önmirasçı mirasbırakanın ölümünde sağ değilse, mirastan yoksun kalmışsa veya mirası reddederse miras doğrudan artmirasçıya geçer. Geçişe herhangi bir sebeple olanak kalmazsa miras önmirasçıya, o ölmüşse mirasçılarına kesin olarak kalır.
Önmirasçının durumu ve güvence
Önmirasçı mirası atanmış mirasçılar gibi kazanır, ancak ona mirası artmirasçıya geçirme yükümlülüğüyle sahip olur. Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince defteri tutulur. Mirasbırakan açıkça bağışık tutmadıkça mirasın teslimi güvence gösterilmesine bağlıdır; taşınmazlarda güvence, devretme yükümlülüğünün tapu kütüğüne şerh verilmesiyle de sağlanabilir. Önmirasçı güvence göstermez veya artmirasçının haklarını tehlikeye düşürürse mirasın resmen yönetimine karar verilir.
Yedek mirasçıdan farkı
Yedek mirasçı, atanan mirasçı mirasbırakandan önce ölür veya mirası reddederse onun yerine geçer; miras yalnızca bir kişiye geçer. Artmirasçılıkta ise miras önce önmirasçıya, sonra artmirasçıya geçer.
Uygulamada dikkat edilecekler
Tasarruf, saklı pay kurallarıyla sınırlıdır; saklı payı zedelenen mirasçılar tenkis isteyebilir. Geçiş anının ve artmirasçının açıkça belirlenmesi, ileride doğabilecek yorum uyuşmazlıklarını önler.
İlgili kavramlar
- Önmirasçı
- Yedek mirasçı
- Mirasçı atama
- Mirasın resmen yönetimi
- Saklı pay
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 505, 520, 521, 522, 523, 524, 525, 560, 583
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.