KMK m. 3 uyarınca kat mülkiyeti ve kat irtifakı, bağımsız bölümlerden her birinin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleri ile oranlı olarak tahsis edilen arsa payı üzerinden kurulur. Arsa paylarının hakkaniyete uygun dağıtılmadığı durumlarda her kat maliki mahkemeye başvurarak arsa paylarının yeniden düzenlenmesini talep edebilir. Kanun gereğince, bağımsız bölümlerin sonradan değer kazanması ya da kaybetmesi arsa payının değiştirilmesine gerekçe yapılamaz; yalnızca kuruluş tarihindeki dengesizlikler düzeltilebilir.
Dava açarken HMK m. 119 hükmünde belirtilen dilekçe unsurlarına eksiksiz uyulmalıdır. Dilekçede mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, iddiaların dayandığı vakıalar, deliller ve açık talep sonucu yer almalıdır. Bu davada davacı dışındaki bütün kat maliklerinin davalı olarak gösterilmesi zorunludur.
Başvuru öncesinde hazırlamanız gereken başlıca belgeler ve pratik adımlar şunlardır:
- Taşınmaza ait güncel tapu kaydı ve tapu senedi örneği,
- İlgili belediyeden veya tapu müdürlüğünden temin edilecek onaylı mimari proje,
- Kat irtifakı veya kat mülkiyetinin kurulduğu tarihe ait yönetim planı ve arsa payı listesi,
- Bağımsız bölümlerin binadaki konumu, cephesi, alanı ve manzarası gibi unsurları gösteren bilgi ve belgeler.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2023/12087, K. 2024/2690, T. 05.03.2024 tarihli kararında, arsa payı düzeltme davalarında bağımsız bölümlerin binada bulundukları yer ve yüzölçümlerinin yanı sıra kat irtifakı veya kat mülkiyetinin kurulduğu tarihteki değerine etki eden tüm unsurların ayrı ayrı hesaplanması ve mevcut paylarda düzeltilmesi gereken bir yanlışlığın bilirkişi raporuyla açıkça saptanması gerektiğine hükmetmiştir.
Davanın kabul edilip edilmeyeceği, yapının tescil tarihindeki teknik ve ekonomik verileri ile somut olayın belgelerine göre değişiklik gösterebilir.