Sözleşmenizde kesin bir teslim tarihi belirlenmişse, TBK m. 117 gereğince bu günün geçmesiyle birlikte müteahhit kendiliğinden temerrüde (borcunu yerine getirmeme durumuna) düşer. TBK m. 118 uyarınca temerrüde düşen borçlu, kusursuz olduğunu kanıtlamadıkça geç teslimden doğan zararlarınızı gidermek zorundadır. Bu kapsamda TBK m. 125 doğrultusunda, dairenin teslimi ile birlikte gecikme tazminatı (emsal kira bedeli) isteme hakkınız doğar. Yapılan işlem ön ödemeli konut satışı niteliğinde ise TKHK m. 44 uyarınca da konutun taahhüt edilen sürede tüketiciye teslim edilmesi yasal bir yükümlülüktür.
Süreç bakımından izlemeniz gereken pratik adımlar şunlardır:
1. Belgelerinizi hazırlayın: Satış sözleşmesi, ödeme dekontları, varsa teslim tutanağı ve kirada oturduğunuza dair kira sözleşmesi ile kira ödeme dekontlarını derleyin.
2. Noter ihtarnamesi gönderin: Şart olmamakla birlikte, müteahhide noter aracılığıyla ihtarname çekerek taşınmazın teslimini ve gecikme süresine ait emsal kira bedellerinin ödenmesini talep etmek hukuki sürecinizi güçlendirir.
3. Arabuluculuk ve dava: Tüketici işlemi sayılan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılması zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa yetkili mahkemede kira tazminatı davası açılır. Mahkeme, bilirkişi marifetiyle dairenin bulunduğu bölgedeki emsal kira rayicini hesaplar.
Emsal bir karar olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, E. 2021/1942, K. 2024/1261, T. 18.09.2024 sayılı kararında, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak bağımsız bölümlerin geç teslim edilmesi iddiasıyla açılan davada kira kaybı alacağının talep edilebileceğini değerlendirmiştir.
Sürecin ne kadar süreceği arabuluculuk aşamasında uzlaşılıp uzlaşılamamasına, mahkemenin iş yoğunluğuna ve bilirkişi raporu süreçlerine bağlı olarak değişmektedir; yargılama süreci genellikle 1 ila 2 yılı bulabilmektedir. Dikkat etmeniz gereken en önemli husus, daireyi fiilen teslim alırken gecikmeden doğan kira ve tazminat haklarınızı saklı tuttuğunuza dair teslim tutanağına yazılı şerh (ihtirazi kayıt) düşmektir.
Davanın nihai sonucu; sözleşme hükümlerine, müteahhidin gecikmede kusuru bulunup bulunmadığına ve somut olayın belgelerine göre değişiklik gösterebilir.