İş K. m. 15 hükmüne göre, iş sözleşmesine konulan deneme süresi en çok iki ay olabilir ve bu süre içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız olarak feshedebilir. İşçinin yalnızca fiilen çalıştığı günlere ait ücret ve diğer hakları korunur. Normalde belirsiz süreli sözleşmelerin feshinde İş K. m. 17 gereğince bildirim süreleri ve buna bağlı ihbar tazminatı gündeme gelse de geçerli bir deneme kaydının bulunması durumunda bu kural uygulanmaz ve işveren gerekçe göstermeksizin fesih yapabilir.
Konuyla ilgili olarak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2016/16463, K. 2018/22877, T. 11.12.2018 sayılı kararında, yasal sınırlar içindeki deneme süresi esnasında feshin gerçekleşmesi ve kötü niyetin ispatlanamaması halinde ihbar tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
İhbar tazminatı doğmasa da içeride kalan maaşınız, fazla mesai veya tatil çalışması gibi ödenmemiş işçilik alacaklarınız varsa bunlar için yasal yollara başvurabilirsiniz. İş Mah. K. m. 3 uyarınca, işçi alacakları ve tazminat talepleriyle açılacak davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; arabuluculuk sürecinden geçilmeden doğrudan dava açılması halinde dava usulden reddedilir.
Hak kaybına uğramamak adına izlemeniz gereken pratik adımlar şunlardır:
- İş sözleşmenizi, SGK işe giriş ve çıkış bildirgelerinizi, fesih yazısını ve ücret bordrolarınızı temin ederek inceleyin.
- Ödenmemiş çalışma ücretiniz veya fazla mesai alacağınız varsa, işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna başvurun.
- Arabuluculuk görüşmeleri genellikle birkaç hafta içinde neticelenir. Görüşmelerde anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Davanın ve sürecin nihai sonucu, iş sözleşmesindeki deneme süresi kaydının usulüne uygun olup olmadığına ve somut olayın belgelerine göre değişebilir.