TMK m. 194 uyarınca, eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemez veya konut üzerindeki hakları sınırlayamaz. Yine aynı madde hükmüne göre, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini doğrudan tapu müdürlüğünden talep edebilir. Bu işlem için diğer eşin rızasına veya imzasına ihtiyaç duyulmaz.
İlk aşamada atmanız gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- Kimlik belgeniz,
- Evli olduğunuzu gösterir güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği,
- Bahse konu taşınmazda fiilen birlikte ikamet ettiğinizi kanıtlayan yerleşim yeri (ikametgâh) belgesi,
- Şerh konulmasını istediğiniz evin tapu bilgileri (ada, parsel, bağımsız bölüm numarası) veya tapu fotokopisi,
- Gerekli görülmesi durumunda ilgili taşınmazın aile konutu olduğunu teyit eden muhtarlık belgesi.
Bu evraklarla birlikte Tapu Müdürlüğüne yazılı bir dilekçe vererek ya da e-Devlet (Web-Tapu) sistemi üzerinden çevrim içi başvuru oluşturarak talepte bulunabilirsiniz. Başvurunuz incelendikten sonra tapu kütüğüne aile konutu şerhi işlenir ve mülk sahibi olan eşinize de yapılan işlem hakkında sistem üzerinden bilgilendirme mesajı gönderilir.
Bu konuda Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2016/17849, K. 2018/4575, T. 04.04.2018 sayılı kararında; Türk Medeni Kanununun 194 üncü maddesinde yapılan yasal değişiklikle, aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eşin, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini mahkeme kararına gerek kalmaksızın doğrudan tapu müdürlüğünden isteyebileceğini açıkça vurgulamıştır.
Şerh koydurma talebi evlilik birliği devam ettiği sürece herhangi bir hak düşürücü süreye tabi değildir; ancak eşinizin evi üçüncü bir kişiye devretme riski varsa zaman kaybetmeden hemen başvurmanız son derece önemlidir. Çünkü ev devredildikten sonra iyi niyetli üçüncü kişilere karşı hak iddia etmek ve tapu iptali sağlamak çok daha zorlu hukuki süreçler gerektirecektir.
Tapu işlemlerinin işleyişi ve nihai sonucu, sunulan belgelerin sıhhatine ve somut olayın özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.