İş K. m. 35 uyarınca işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları bu kuralın dışındadır. İİK m. 83 hükmü de maaş ve ücretlerin borçlu ve ailesinin geçimi için zorunlu miktar düşüldükten sonra haczedilebileceğini, ancak bu oranın dörtte birden az olamayacağını belirtir. Aynı madde gereğince birden fazla haciz varsa bunlar sıraya konulmak zorundadır ve öndeki haciz bitmedikçe sonrakine geçilemez. İcra dairesi tarafından İİK m. 355 kapsamında işvereninize yazı yazıldığında, işvereniniz sırayı gözetmek ve yasal sınırı aşmamak kaydıyla kesintiyi icra dairesine göndermekle yükümlüdür.
Maaşınızdan 1/4'ten fazla kesinti yapılması veya sıraya uyulmadan birden çok dosya için aynı anda kesinti uygulanması halinde, İİK m. 16 uyarınca icra mahkemesine şikayet başvurusu yapılabilir. Kanuna aykırı bu tür işlemlerde şikayet hakkı kural olarak işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi günlük süreye tabidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2016/6971, K. 2016/25003, T. 06.12.2016 tarihli kararında; İİK m. 83 gereğince maaş üzerinde birden fazla haciz bulunması durumunda bunların mutlaka sıraya konulacağı ve sırada önce olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemeyeceği ifade edilmiştir.
Başvuru yapmadan önce izlemeniz gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- İşyerinizin insan kaynakları veya muhasebe biriminden kesintiyi gösteren kaşeli ve imzalı son maaş bordrolarınızı temin edin.
- Maaşınızın yattığı banka hesabına ait hesap hareket dökümünü alın.
- İşvereninize tebliğ edilmiş olan maaş haczi müzekkerelerinin birer suretini veya icra dairesi ile dosya numarası bilgilerini edinin.
- Hazırlanacak dilekçede; kesintinin yasal sınır olan 1/4 oranını aştığı, dosyalar arasında sıra gözetilmediği, borçlunun geçimini zorlaştırdığı ve bu durumun kanuna aykırı olduğu açıkça belirtilmeli, fazla kesilen tutarların borçluya iadesi talep edilmelidir.
Başvurunuzun neticesi, kesintinin nafaka borcundan kaynaklanıp kaynaklanmadığına, işverenin yaptığı hesaplamalara ve somut olayın belgelerine göre değişiklik gösterebilir.