İcra ve İflas Kanunu bakımından temel ev eşyalarının korunması esastır. İİK m. 82 uyarınca para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczolunamaz. Dolayısıyla evde ailenin günlük yaşamını sürdürmesi için zorunlu olan eşyaların haczi hukuka aykırıdır.
Haciz memurları bu kurala aykırı şekilde temel ev eşyalarını hacdeder veya muhafaza altına alırsa, bu işleme karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilmelidir. İİK m. 16 uyarınca icra dairelerinin yaptığı işlemlerin kanuna aykırı veya hadiseye uygun olmamasından dolayı, bu işlemlerin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunulmalıdır.
Nitekim Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/8732, K. 2023/1836, T. 20.03.2023 tarihli kararında da belirtildiği üzere, İİK m. 82 kapsamındaki haczedilmezlik iddialarına ilişkin şikâyetler, İİK m. 16/1 hükmü gereğince yedi günlük hak düşürücü süreye tabidir.
Bu süreçte atmanız gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- İcra memuru tarafından eve gelindiğinde düzenlenen haciz tutanağının bir suretini mutlaka temin edin.
- Eşyaların lüzumlu ve ortak kullanıma ait olduğunu, antika ya da aşırı lüks nitelikte bulunmadığını gösteren fotoğraflar veya faturalar varsa bunları dosyanıza ekleyin.
- Eğer haczedilen eşya aile bireylerinden bir başkasına aitse, mülkiyeti ispata yarayan fatura ve garanti belgesi gibi evrakı hazırlayın.
- İcra mahkemesine hitaben yazılacak şikâyet dilekçesinde icra dairesi, dosya numarası, haciz tarihi ve haczedilen eşyaların temel ev eşyası olduğu açıkça belirtilmeli ve haczin iptali talep edilmelidir. Yedi günlük başvuru süresinin kaçırılmaması hayati önem taşır.
Unutulmamalıdır ki haczedilen eşyanın niteliği, değeri ve ailenin ihtiyacına uygunluğu somut olayın özelliklerine ve sunulacak belgelere göre mahkemece değerlendirilecek olup dava sonucu somut olayın belgelerine göre değişiklik gösterebilir. Hak kaybı yaşamamak adına bir avukattan hukuki yardım almanız tavsiye edilir.