Borçlunun temerrüde düşmesi, genel kural olarak alacaklının usulüne uygun bir ihtar göndermesi ile gerçekleşir. Ancak TBK m. 117 uyarınca borcun ödeneceği gün taraflarca birlikte belirlenmişse, ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın belirlenen günün geçmesiyle borçlu temerrüde düşer. Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedariki ilişkilerinde de TTK m. 1530 gereğince, sözleşmede kararlaştırılan ödeme süresinin dolması halinde borçlu ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşmekte ve faiz borcu bu sürenin sonunu takip eden günden itibaren işlemeye başlamaktadır. Taraflar arasında yazılı veya kesin bir vade yoksa, borçluya noter kanalıyla veya iadeli taahhütlü mektupla ihtar çekilerek ödeme süresi tanınması ve bu sürenin bitimiyle faiz başlatılması gerekir; ihtar çekilmemişse faiz ancak icra takibinin başlatıldığı tarihten itibaren talep edilebilir.
Faizin türü ve oranı bakımından ise sözleşmede özel bir oran belirlenmediği durumlarda 3095 s. Kanun m. 2 hükmü devreye girer. Buna göre ticari işlerde temerrüt faizi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı oran üzerinden istenebilir. Dolayısıyla takibinizde yasal faiz yerine değişen oranlarda avans faizi talep etmeniz mümkündür.
Konuya ilişkin olarak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, E. 2023/1344, K. 2025/1426, T. 23.11.2025 tarihli kararında, tarafların tacir olduğu ve aralarında faize ilişkin bir sözleşme bulunmadığı hallerde, ticari nitelikteki alacak için dönem dönem değişen oranlı avans faizi uygulanması gerektiğini vurgulamıştır.
Alacağınızı tahsil etmek için atabileceğiniz pratik adımlar şunlardır:
- Vadesi geçmiş fatura, sevk irsaliyesi, teslim tesellüm belgesi ve varsa sözleşmeyi eksiksiz hazırlayın.
- Şayet faturadaki vade taraflarca yazılı olarak kararlaştırılmamışsa, faiz başlangıcını garantiye almak için borçlu şirkete noter aracılığıyla ihtarname göndererek makul bir ödeme süresi tanıyın.
- Verilen süre içinde ödeme yapılmazsa, asıl alacak, temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ve masraflar gösterilerek icra dairesinde ilamsız icra takibi başlatın.
Bununla birlikte, faturanın tebliğ durumu, taraflar arasındaki ticari teamüller ve teslim belgelerinin içeriği somut olayın belgelerine göre faiz başlangıç tarihini ve ispat durumunu değiştirebilir.