HMK m. 345 uyarınca mahkeme kararına karşı istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır ve bu süre mahkeme ilamının usulüne uygun şekilde tebliğiyle işlemeye başlar. Kanuni süresi içinde istinaf dilekçesi verilmezse karar aleyhinize kesinleşir.
HMK m. 95 hükmüne göre, bir kimsenin süre kaçırıldıktan sonra eski hâle getirme talebinde bulunabilmesi için sürenin elde olmayan sebeplerle kaçırılmış olması şarttır. Yargı uygulamasında ağır hastalık veya kaza nedeniyle hastanede yatış, doğal afet gibi kişinin iradesi dışındaki zorlayıcı durumlar elde olmayan sebep kabul edilir. Buna karşılık seyahatte veya iş sebebiyle şehir dışında olmak kişinin özen yükümlülüğü kapsamında görüldüğünden geçerli bir mazeret teşkil etmez. Zorlayıcı bir durumun varlığı halinde ise HMK m. 96 gereğince engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde hem eski hâle getirme talebinin hem de istinaf dilekçesinin mahkemeye sunulması gerekir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, E. 2023/1673, K. 2024/43, T. 17.01.2024 tarihli kararında, istinaf süresinin kaçırılması sebebiyle ileri sürülen eski hâle getirme taleplerinde kanunun aradığı elde olmayan sebeplerin bulunup bulunmadığının öncelikle ve titizlikle incelenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Yine de tebligatın yapılış şekli önem taşır. Eğer tebligat yokluğunuzda komşuya, muhtara veya yetkisiz birine usule aykırı yapılmışsa, burada eski hâle getirme yerine tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülerek öğrenme tarihinin tebliğ tarihi sayılması istenebilir.
Bu süreçte atabileceğiniz pratik adımlar şunlardır:
- Öncelikle mahkeme kaleminden veya e-Devlet/UYAP üzerinden tebligat mazbatasını inceleyerek kararın tam olarak hangi tarihte, kime ve ne şekilde tebliğ edildiğini tespit edin.
- Şehir dışındayken süreyi kaçırmanıza neden olan hastanede yatış veya benzeri irade dışı olağanüstü bir durum varsa bunu kanıtlayan resmi belgeleri hazırlayın.
- Dosyanın kesinleşmesini ve hak kaybını önlemek adına vakit kaybetmeden bir avukattan hukuki destek alın.
Tebligatın geçerliliği ve kanun yolu taleplerinin nihai sonucu somut olayın belgelerine göre değişebilir.