TMK m. 606 uyarınca miras üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar. Dolayısıyla borçların sonradan öğrenilmesi kural olarak bu üç aylık yasal süreyi uzatmaz veya başlangıç tarihini değiştirmez.
Bununla birlikte, babanızın ölüm anında borçları malvarlığından fazlaysa hukukumuz mirasçıları koruyan başka bir imkan tanımaktadır. TMK m. 605 hükmüne göre, ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret olarak adlandırılan bu durumda miras kendiliğinden reddedilmiş sayıldığından, terekenin borca batık olduğunun tespiti davası açmak için üç aylık hak düşürücü süre uygulanmaz.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2016/16010, K. 2019/8282, T. 05.12.2019 tarihli kararında; mirasın hükmen reddine ilişkin davalarda, murisin ölüm tarihi itibarıyla terekesinin aktif ve pasifinin araştırılarak açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.
Durumunuza göre izlemeniz gereken pratik adımlar şunlardır:
1. Babanızın vefatını öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay geçmediyse, babanızın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı bir dilekçe vererek mirası kayıtsız şartsız reddettiğinizi beyan edebilirsiniz.
2. Eğer üç aylık süre geçmişse ve babanızın malvarlığı borçlarını ödemeye yetmiyorsa, Asliye Hukuk Mahkemesinde alacaklılara karşı terekenin borca batık olduğunun tespiti (mirasın hükmen reddi) davası açabilirsiniz.
Bu süreçte ölüm belgesi veya nüfus kayıt örneği, babanızın borçlarına dair belgeler (icra takip yazıları, banka bildirimleri) ile malvarlığı bulunmadığını gösterir kayıtları hazırlamanız gerekecektir. Ayrıca bu süreçte babanızın malvarlığı üzerinde mirasçı sıfatıyla tasarrufta bulunmamanız ve borçları benimseyici işlemler yapmamanız kritik önem taşır.
Sürecin ve açılacak davanın neticesi somut olayın belgelerine, terekenin durumuna ve yapılacak araştırmalara göre değişebilir.