İş Mah. K. m. 3 uyarınca, kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması bir dava şartıdır. Kıdem, ihbar ve fazla mesai alacakları bu kapsama girdiğinden, arabuluculuk aşaması tüketilmeden mahkemeye gidilemez. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açılması halinde mahkeme, HMK m. 114 ve HMK m. 115 gereğince dava şartı eksikliğini kendiliğinden dikkate alır ve HUAK m. 18/A ile İş Mah. K. m. 3 hükümleri doğrultusunda davayı esasa girmeksizin usulden reddeder. Bu durumda ayrıca dava masrafları ve karşı tarafın avukatlık ücreti üzerinizde kalabilir.
Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1268, K. 2025/6320, T. 15.10.2025 tarihli kararında da arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmesi gerektiğini ve davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin kanuna uygun olduğunu belirtmiştir.
İzlemeniz gereken pratik adımlar şu şekildedir:
- İşyerinizin bulunduğu yerdeki veya karşı tarafın yerleşim yerindeki adliyede bulunan arabuluculuk bürosuna şahsen veya avukatınız aracılığıyla başvurmalısınız.
- Başvuru formunda talep ettiğiniz alacak kalemlerini (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti) açıkça belirtmelisiniz.
- Arabuluculuk görüşmelerinde işverenle anlaşma sağlanamazsa, arabulucu tarafından son tutanak düzenlenir. Anlaşamama tutanağının aslını veya onaylı örneğini dava dilekçenize ekleyerek ancak bu aşamadan sonra iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Süreçte yanınızda bulundurmanız veya hazırlamanız gereken belgeler arasında iş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü, ücret bordroları, işten çıkış bildirgesi, banka hesap hareketleri ile fazla çalışma yaptığınızı kanıtlayabilecek nöbet çizelgeleri, e-posta veya mesaj kayıtları yer almaktadır.
Alacaklarınızın miktarı ve davanın nihai sonucu; çalışma süreniz, fiili ücretiniz, fesih şekli ve somut olayın belgelerine göre değişiklik gösterebilir.