Türk Medeni Kanunu düzenlemelerine göre velayet hakkı kendisine verilen taraf, diğer ebeveynin çocukla olan kişisel ilişkisini engellemekten ve bu ilişkiyi zedelemekten kaçınmak zorundadır. TMK m. 182 ve TMK m. 324 uyarınca, velayet kendisinde bulunan anne veya baba kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Ayrıca ortaya çıkan bu yeni olumsuz durum karşısında TMK m. 183 gereğince hâkimden gerekli tedbirlerin alınması da talep edilebilir. Sürekli bahane üreterek kişisel ilişkiyi fiilen imkânsız kılmak, velayet hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmektedir.
Çocuğun teslim edilmemesi halinde resmi mercilere başvurularak teslim emri gönderilmesi sağlanabilir. Bu emre rağmen çocuk gösterilmezse engelleyen taraf aleyhine adli yaptırımlar gündeme gelir.
Nitekim Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/5924, K. 2023/5102, T. 19.09.2023 tarihli kararında; çocuk teslimine veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair mahkeme kararlarına ve teslim emrine aykırı hareket eden, emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyen kişiler hakkında kanunda düzenlenen yaptırımların uygulanacağını ifade etmiştir.
Bu aşamada atabileceğiniz pratik adımlar şunlardır:
- Kişisel ilişki düzenlemesini içeren mahkeme kararının onaylı bir suretiyle birlikte adliyelerde bulunan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurarak teslim sürecini başlatın.
- Belirlenen gün ve saatte çocuğun teslim edilmemesi durumunda görevliler tarafından resmi tutanak tutulmasını sağlayın.
- Eski eşinizle aranızdaki yazışmaları veya tanık beyanlarını delil olarak saklayın.
- Çocuğun gösterilmediğine dair tutulan tutanaklarla birlikte, TMK m. 182 ve TMK m. 324 hükümlerine dayanarak aile mahkemesinde velayetin değiştirilmesi talebiyle dava açın.
Açılacak bir davada veya yapılacak başvurularda elde edilecek sonucun, somut olayın koşullarına, sunulan delillerin niteliğine ve çocuğun üstün yararının nasıl şekilleneceğine göre değişebileceği unutulmamalıdır.