Ticaret sicili nedir?

Ticaret sicili, tacirler ve ticaret şirketleriyle ilgili kanunen tescili gereken bilgilerin kaydedildiği ve herkesin inceleyebildiği resmî sicildir. Sicil, ticari hayatta güveni sağlar: Bir şirketin kimler tarafından temsil edildiği, sermayesi, adresi ve hukuki durumu sicil kayıtlarından öğrenilebilir.

Dayanak

Ticaret sicili, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Ticaret Sicili Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Sicil, ticaret ve sanayi odaları veya ticaret odaları bünyesindeki ticaret sicili müdürlüklerince, Ticaret Bakanlığının gözetimi ve denetimi altında tutulur. Kayıtlar Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden yürütülür ve tescil edilen hususlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.

Tescil edilen başlıca hususlar

• Tacirin ticari işletmesi ve ticaret unvanı,
• Şirketlerin kuruluşu ve esas sözleşmeleri,
• Esas sözleşme değişiklikleri, sermaye artırımı ve azaltımı,
• Yönetim organı üyeleri ve şirketi temsile yetkili kişiler,
• Adres değişikliği, şube açılışı,
• Birleşme, bölünme, tür değişikliği, tasfiye ve sicilden terkin.

Süre

Tacir, ticari işletmesini açtığı günden itibaren on beş gün içinde ticaret unvanını ve işletmesini, işletmenin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ve ilan ettirmekle yükümlüdür. Diğer tescil işlemleri için de mevzuatta öngörülen sürelere uyulmalıdır.

Sonuçları

• Tescil kural olarak açıklayıcıdır; ancak sermaye şirketleri gibi bazı durumlarda kurucu etki doğurur ve şirket tüzel kişiliğini tescille kazanır.
• Tescil ve ilan edilen bir hususu üçüncü kişiler bilmediklerini ileri süremez.
• Tescili gerektiği hâlde tescil edilmemiş bir husus, bunu bilmeyen üçüncü kişilere karşı kural olarak ileri sürülemez.
• Sicile gerçeğe aykırı beyanda bulunmak hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Bir şirketle önemli bir sözleşme yapmadan önce sicil kaydını ve imza sirkülerini inceleyerek karşınızdaki kişinin temsil yetkisini kontrol edin.
• Şirketinizdeki yönetici ve adres değişikliklerini süresinde tescil ettirin; aksi hâlde eski kayıtlar size karşı ileri sürülebilir.

İlgili kavramlar

• Tacir
• Ticaret unvanı
• Limited şirket
• Anonim şirket

Kaynaklar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 24 vd. (ticaret sicili)
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, ticaret unvanına ilişkin hükümler
3. Ticaret Sicili Yönetmeliği