Miras sebebiyle istihkak davası, yasal veya atanmış mirasçının, terekeyi ya da bazı tereke mallarını elinde bulunduran kişiye karşı mirasçılıktaki üstün hakkını ileri sürerek bu malların kendisine verilmesini istediği davadır. Davanın dayanağı, tek tek malların mülkiyeti değil davacının mirasçılık sıfatıdır.
Dayanak
Dava Türk Medeni Kanunu'nun 637 ila 639. maddelerinde düzenlenmiştir. Miras sebebiyle istihkak davaları mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde görülür.
Şartları
- Davacı: Yasal veya atanmış mirasçıdır.
- Davalı: Terekeyi veya tereke malını elinde bulunduran ve davacıya karşı daha zayıf bir hakka dayanan kişidir; örneğin kendini mirasçı sanan, mirastan yoksun olduğu hâlde malları elinde tutan ya da sonradan iptal edilen bir tasarrufa dayanarak malı almış olan kişi.
- Mirasçılık uyuşmazlığı: Hâkim bu davada mirasçılık sıfatına ilişkin uyuşmazlıkları da çözer.
Geçici hukuki koruma
Hâkim, davacının istemi üzerine hakkın korunması için davalının güvence göstermesi veya tapu kütüğüne şerh verilmesi gibi gerekli her türlü önlemi alabilir.
Hükümleri
Dava kabul edilirse tereke veya terekeye dahil mal, zilyetliğe ilişkin hükümler uyarınca davacıya verilir. Buna göre davalının iyiniyetli olup olmaması, ürünlerin iadesi ve yapılan giderlerin istenmesi bakımından önem taşır. Davalı, tereke malını zamanaşımı yoluyla kazandığını ileri süremez.
Zamanaşımı
Dava, davacının kendisinin mirasçı olduğunu ve iyiniyetli davalının terekeyi veya tereke malını elinde bulundurduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde mirasbırakanın ölümünün veya vasiyetnamenin açılmasının üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. İyiniyetli olmayanlara karşı zamanaşımı süresi yirmi yıldır. Gaipliğine karar verilen kişinin mirasını teslim alan iyiniyetli kişilerin geri verme yükümlülüğü de bu sürelere tabidir.
Diğer davalardan farkı
Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı mülkiyete dayalı istihkak davası açabilir; bu davada mülkiyet hakkının ispatı gerekir. Miras sebebiyle istihkak davasında ise terekenin bütünü veya bir kısmı mirasçılık sıfatına dayanılarak istenir. Mirasçılar arasındaki paylaşma ve ortaklığın giderilmesi davaları da farklı amaç taşır.
Uygulamada dikkat edilecekler
Mirasçılık belgesi aksi ispat edilebilen bir belgedir ve geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Davalıya karşı belgenin geçersizliği de bu davada ileri sürülebilir. Kısa olan bir yıllık sürenin kaçırılmaması için öğrenme tarihi belgelenmelidir.
İlgili kavramlar
- Mirasçılık belgesi
- Mirastan yoksunluk
- Vasiyetnamenin iptali davası
- Zilyetlik
- Tereke
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 576, 585, 598, 637, 638, 639, 683
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.