Miras ortaklığı (elbirliği) nedir?

Miras ortaklığı, birden fazla mirasçı bulunduğunda, mirasın açılmasıyla birlikte paylaşma yapılıncaya kadar mirasçılar arasında tereke üzerinde kendiliğinden kurulan ortaklıktır. Uygulamada “miras şirketi” olarak da anılır. Bu ortaklıkta mülkiyet türü elbirliği mülkiyetidir.

Dayanak

Türk Medeni Kanunu m. 640'a göre birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle paylaşma anına kadar mirasçılar arasında tereke üzerinde ortaklık oluşur. Elbirliği mülkiyetinin genel kuralları ise m. 701 ve devamında yer alır.

Özellikleri

• Mirasçılar terekeye ait hakların tamamı üzerinde birlikte malik olur; her mirasçının belirli bir mal üzerinde ayrı bir payı yoktur.
• Kanundan veya sözleşmeden doğan temsil ve yönetim yetkileri saklı kalmak üzere, mirasçılar terekeye ait haklarda ancak birlikte tasarruf edebilir.
• Bir mirasçı, kural olarak tek başına bir tereke malını satamaz veya devredemez.
• Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hâkimi, paylaşmaya kadar ortaklığa bir temsilci atayabilir.

Tereke adına davalar

Tereke adına açılacak davalarda kural olarak bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi veya ortaklığa atanan temsilcinin davayı yürütmesi gerekir. Bazı davalarda, tek mirasçının tüm tereke yararına dava açabilmesine de imkân tanınmaktadır.

Ortaklığın sona ermesi

Ortaklık, mirasın paylaşılmasıyla sona erer. Her mirasçı, sözleşmeyle veya kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her zaman paylaşmayı isteyebilir. Paylaşma, mirasçıların anlaşmasıyla (paylaşma sözleşmesi) veya anlaşma sağlanamazsa mahkeme kararıyla yapılır. Mirasçılar anlaşarak taşınmazlar üzerindeki elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete de çevirebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

Mirasçılar, tereke borçlarından kural olarak müteselsilen sorumludur. Tereke malının kiraya verilmesi veya gelirlerinin toplanması gibi yönetim işleri için ortak karar alınamıyorsa temsilci atanmasını istemek uyuşmazlıkları azaltır.

İlgili kavramlar

• Paylaşma sözleşmesi
• Denkleştirme (iade)
• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
• Tereke tespiti

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 640, 642, 701-703