Haksız rekabet nedir?

Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına başka şekillerde aykırı davranışlar ve ticari uygulamalardır. Haksız rekabete ilişkin kuralların amacı, piyasaya katılan herkesin menfaatine dürüst ve bozulmamış bir rekabet ortamı sağlamaktır.

Dayanak

Haksız rekabet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) düzenlenmiştir. Piyasada rekabeti kısıtlayan anlaşmalar ve hâkim durumun kötüye kullanılması ise farklı bir alan olup 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamındadır.

Türleri

Kanun, dürüstlüğe aykırı davranışları örnek olarak sayar:

• Başkalarını, mallarını, iş ürünlerini veya fiyatlarını yanlış ya da gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek,
• Kendisi veya ürünleri hakkında yanlış ya da yanıltıcı açıklamalar yapmak,
• Başkasının malları, iş ürünleri veya işletmesiyle karışıklık yaratacak önlemler almak (taklit),
• Müşterileri sözleşmelerini ihlale yöneltmek,
• Başkasının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak,
• Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı biçimde ele geçirmek veya açıklamak,
• Kanuni ya da sözleşmesel iş şartlarına uymamak,
• Dürüstlük kuralına aykırı genel işlem şartları kullanmak.

Sonuçları

Müşterileri, kredisi, mesleki itibarı veya ekonomik çıkarları haksız rekabet nedeniyle zarar gören ya da bu tehlikeyle karşılaşan kişi şu davaları açabilir:

• Fiilin haksız olup olmadığının tespiti,
• Haksız rekabetin önlenmesi (men),
• Maddi durumun ortadan kaldırılması, yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesi,
• Kusur varsa maddi ve manevi tazminat.

Belirli şartlarla müşteriler, meslek ve tüketici kuruluşları da dava açabilir. Mahkeme, dava sırasında ihtiyati tedbir kararı verebilir. Kasten işlenen bazı haksız rekabet fiilleri şikâyet üzerine cezai yaptırıma da bağlanmıştır.

Süre

Haksız rekabet davaları, davacının hakkın doğumunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde doğumundan itibaren üç yıl içinde açılmalıdır; fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır.

İlgili kavramlar

• Tacir
• Ticaret sicili
• Ticari sır
• Marka hakkına tecavüz

Kaynaklar

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 54-63
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 55 (dürüstlüğe aykırı davranışlar), m. 56 (davalar), m. 60 (zamanaşımı)
3. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun