Ergin kılınma nedir?

Ergin kılınma (kazai erginlik), on sekiz yaşını doldurmamış bir küçüğün mahkeme kararıyla ergin sayılması ve böylece tam fiil ehliyeti kazanmasıdır. Türk hukukunda erginlik kural olarak 18 yaşın doldurulmasıyla başlar; ergin kılınma ve evlenme bu kuralın istisnalarıdır.

Dayanak

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 11. maddesi erginlik yaşını ve evlenmeyle erginliği, 12. maddesi ise mahkeme kararıyla ergin kılınmayı düzenler.

Şartları

• Küçüğün 15 yaşını doldurmuş olması,
• Küçüğün kendisinin ergin kılınmayı istemesi,
• Velisinin buna rıza göstermesi,
• Mahkemenin, ergin kılınmanın küçüğün yararına olduğu kanaatine varması.

Nasıl başvurulur?

Başvuru, küçüğün veya ilgililerden birinin oturduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine dilekçeyle yapılır (HMK m. 383, m. 384). Ergin kılınma, karşı tarafı olmayan bir çekişmesiz yargı işidir. Mahkeme genellikle küçüğü ve veliyi dinler; küçüğün yaşına göre olgunluğunu, eğitim, ekonomik ve sosyal durumunu değerlendirir. Uygulamada kendi işini kurma, bir meslek veya ticaretle uğraşma ya da bağımsız yaşama gibi somut ve haklı bir gerekçenin ortaya konulması beklenir.

Sonuçları

Ergin kılınan küçük tam fiil ehliyeti kazanır ve velayetten çıkar; tek başına sözleşme yapabilir, borç altına girebilir, dava açabilir ve malvarlığını yönetebilir. Ancak ergin kılınma, seçme ve seçilme hakkı gibi kamu hukukundaki yaş sınırlarını ve özel kanunların belirli işler için aradığı yaş koşullarını ortadan kaldırmaz.

Evlenme yoluyla erginlik

Kanuna göre evlenme de kişiyi ergin kılar. Kanunun öngördüğü yaş şartlarına ve izinlere uygun olarak evlenen küçük, ayrıca mahkeme kararı gerekmeksizin ergin olur ve kural olarak evlilik sona erse bile erginliğini kaybetmez.

Uygulamada dikkat edilecekler

Ergin kılınma kararı geri dönüşü güç sonuçlar doğurur; küçük artık kendi işlemlerinden tek başına sorumlu olur. Bu nedenle başvurmadan önce küçüğün ekonomik ve kişisel olgunluğu dikkatle değerlendirilmelidir.

İlgili kavramlar

• Fiil ehliyeti
• Velayet
• Vesayet
• Çekişmesiz yargı

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 11
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 12
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 382–384