Davanın açılmamış sayılması nedir?

Davanın açılmamış sayılması, davacının veya tarafların kanunun öngördüğü bir işlemi süresinde yapmaması nedeniyle mahkemenin, davanın esasına girmeden davayı hiç açılmamış gibi sona erdirmesidir. Esasa ilişkin bir karar olmadığından hakkın kendisi ortadan kalkmaz; ancak süreler bakımından ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Dayanak

Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hâller Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun çeşitli maddelerinde düzenlenmiştir.

Başlıca hâller

• Takipsiz bırakma: Taraflar usulüne uygun davete rağmen duruşmaya gelmez veya davayı takip etmeyeceklerini bildirirse dosya işlemden kaldırılır. İşlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde dava yenilenmezse dava açılmamış sayılır. İlk yenilemeden sonra dava bir defadan fazla takipsiz bırakılırsa da dava açılmamış sayılır.
• Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra başvurmama: İki hafta içinde dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır. Süre, karar kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmişse kesinleşme tarihinden; karar verildiği anda kesinse kararın, kanun yoluna başvurulmuşsa başvurunun reddine ilişkin kararın tebliğinden itibaren işler.
• Dava dilekçesindeki eksikliğin giderilmemesi: Dava dilekçesinde kanunda sayılan bazı unsurlar eksikse hâkim bunların tamamlanması için bir haftalık kesin süre verir; süresinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Sonuçları

• Davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinde yargılama giderleri kural olarak davacı üzerinde bırakılır; karşı taraf vekille temsil ediliyorsa lehine vekâlet ücretine de hükmedilebilir.
• Aynı talep için yeniden dava açılabilir; ancak bu arada zamanaşımı veya hak düşürücü süreler dolmuş olabilir. Bu nedenle yeni davanın gecikmeden açılması önemlidir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Duruşma günlerini ve mahkemenin verdiği kesin süreleri takip edin; dosyanızı UYAP Vatandaş Portal üzerinden de izleyebilirsiniz.
• Dosya işlemden kaldırıldıysa, üç aylık süre içinde yenileme dilekçesi vererek ve gerekli harcı yatırarak davayı yenileyin.
• Avukatınız varsa duruşmalara katılım ve süre takibi konusunda onunla düzenli iletişim kurun.

İlgili kavramlar

• Kesin süre
• Görevli mahkeme
• Yetkili mahkeme
• Dosyanın işlemden kaldırılması

Kaynaklar

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 20, 119, 150