Apostil nedir?

Apostil, bir ülkede düzenlenmiş resmî bir belgenin başka bir ülkede kullanılabilmesi için, belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca belgeye eklenen onay şerhidir. Apostil; belgedeki imzanın, imza sahibinin sıfatının ve varsa mühür veya damganın gerçekliğini doğrular. Böylece uzun konsolosluk onayı zincirine gerek kalmaz.

Dayanak

Apostil, 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (Lahey Apostil Sözleşmesi) ile düzenlenmiştir. Türkiye bu Sözleşmeye taraftır. Sözleşme yalnız taraf devletler arasında uygulanır.

Hangi belgelere uygulanır?

• Mahkeme kararları ve yargı mercileriyle ilgili diğer belgeler,
• İdari belgeler (ör. nüfus kayıt örneği, doğum veya evlenme belgesi),
• Noter belgeleri,
• Özel belgeler üzerine konulan resmî onay şerhleri (ör. imza onayı).

Diplomatik veya konsolosluk temsilciliklerince düzenlenen belgeler ile doğrudan ticari veya gümrük işlemlerine ilişkin idari belgeler Sözleşmenin kapsamı dışındadır.

Nasıl alınır?

Apostil şerhi, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamından alınır; başka bir ülkede alınamaz. Türkiye'de düzenlenen belgeler için idari belgelerde valilikler ve kaymakamlıklar, mahkeme kararları gibi adli belgelerde ise adli yargı adalet komisyonu başkanlıkları apostil verir. Yabancı bir ülkede düzenlenen belge Türkiye'de kullanılacaksa apostil o ülkede alınmalı; ardından belge uygulamada genellikle yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve çeviri noterce onaylanır.

Taraf olmayan ülkeler

Belge, Sözleşmeye taraf olmayan bir ülkede kullanılacaksa veya böyle bir ülkeden geliyorsa apostil yerine konsolosluk tasdiki yoluna gidilir: belge önce düzenlendiği ülkenin yetkili makamlarınca, ardından kullanılacağı ülkenin konsolosluğunca onaylanır. Bazı ikili anlaşmalar ise belgeleri tasdikten tamamen muaf tutabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

Apostil, belgenin içeriğinin doğru olduğunu değil, yalnızca imza ve mühürün gerçek olduğunu gösterir. Belgenin kullanılacağı kurum ayrıca yakın tarihli belge veya belirli bir tercüme biçimi isteyebilir; işlem öncesinde ilgili kurumdan bilgi almanız zaman kaybını önler.

İlgili kavramlar

• Konsolosluk tasdiki
• Yeminli tercüme
• Noter işlemleri
• Vekâletname

Kaynaklar

1. 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (Lahey Apostil Sözleşmesi)
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (yabancı resmî belgelere ilişkin hüküm)
3. 1512 sayılı Noterlik Kanunu